IBD, IBS en de ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn beide chronische aandoeningen van het maagdarmkanaal. Zij worden ook wel chronische inflammatoire (ontstekingsachtige) darmziekten genoemd. In het Engels wordt de term IBD, Inflammatory Bowel Disease, gebruikt. De term IBD moet niet verward worden met de afkorting IBS (Irritable Bowel Syndrome), de zogenaamde ‘spastische darm’ of ‘prikkelbare darm’ waarbij geen ontsteking aanwezig is.

De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking van de slijmvliezen van het maag-darmkanaal. Meestal zijn de dunne en/of dikke darm getroffen, maar ook de mond of anus kunnen aangedaan zijn. De ontsteking van de darm bij de ziekte van Crohn heeft een uiterst grillig verloop. Het kan variëren van een snelle uitbreiding naar andere darmgedeeltes (acute fase) tot een relatief rustig beeld dat door de jaren heen weinig klachten geeft en nauwelijks behandeling nodig heeft (chronische fase).

Epidemiologie

Ongeveer 35.000 mensen in Nederland hebben IBD. Er is gedurende de afgelopen 25 jaar een duidelijke stijging van het aantal mensen met de ziekte van Crohn gezien. Per jaar wordt de diagnose ziekte van Crohn bij ruim 1000 nieuwe patiënten gesteld. De ziekte openbaart zich vaak tussen het 15e en 30e levensjaar. Om onduidelijke redenen is de leeftijdsgrens rond de millenniumwisseling gaan dalen (In het jaar 2006 is er zelfs bij een aantal pasgeboren baby’s de ziekte van Crohn vastgesteld). De ziekte van Crohn wordt iets meer bij vrouwen gezien. Internationaal verschilt de prevalentie (het voorkomen van de ziekte) nogal, afhankelijk van waar men zich op de wereld bevindt en etniciteit. In het algemeen komt het het meest voor in Noord-Amerika en Noord-Europa en het minst in gebieden waar de leefomstandigheden niet zo goed zijn. In Noord-Amerika komt het het meest voor bij blanken (43,6 per 100.000), bij Afrikaanse-Amerikanen (29,8 per 100.000), Aziaten (5,6 per 100.000) en het minst bij Hispanics (4,1 per 100.000).^[2]

Voorkomende klachten

• Dunne ontlasting of diarree: De ontstoken darm kan niet voldoende vocht opnemen.
• Vermagering, bloedarmoede of groeiachterstand: De ontstoken darm neemt bepaalde voedingstoffen onvoldoende op waardoor tekorten in het lichaam kunnen ontstaan, bijvoorbeeld aan vitamine B12. Als gevolg hiervan ontstaat ook vermoeidheid.
• Bloedverlies: Door de ontsteking ontstaan wondjes in de darm waardoor bloedverlies bij de ontlasting op kan treden.
• Vernauwing (stenose): Wanneer de ontsteking op een bepaalde plaats zeer heftig is (acute fase) kan er een vernauwing in de darm ontstaan. Deze kan ook ontstaan door een zich ontwikkelend littekenweefsel. Ook bij een relatief rustig verloop van de ontstekingen in de darm kan zich op den duur littekenweefsel vormen. Dit vaak starre bindweefsel kan net als in de acute fase aanleiding geven tot vernauwing en zelfs afsluiting van de darm.

Naast deze klachten kunnen nog andere verschijnselen optreden:

• Fistels: Wanneer de ontsteking overslaat op andere darmgedeeltes of omliggende organen kunnen zich onnatuurlijke verbindingen (fistels) vormen. Deze fistels kunnen doorlopen tot in andere organen en met name de huid.
• Gewrichtspijn: Bij een aantal patiënten beperkt de ontsteking zich niet alleen tot het maagdarmkanaal. Ook pijnlijke zwellingen van bv. knieën, ellebogen, enkels en polsen kunnen voorkomen, alsmede in de rug (ziekte van Bechterew).
• Oog- en huidaandoeningen: Ook hierbij beperkt de ontsteking zich niet alleen tot het maagdarmkanaal.

Het duurt vaak enige tijd voordat de patiënt met deze klachten naar de arts gaat. Ook het stellen van de diagnose neemt vaak nog enige tijd in beslag, omdat het niet altijd even duidelijk is wat er precies aan de hand is. Er bestaat nog geen eenvoudige test om de ziekte van Crohn vast te stellen.

[bewerken] Oorzaken

De oorzaak van de ziekte van Crohn is onbekend. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat zowel erfelijke factoren als omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van deze ziekten. Het menselijk lichaam beschikt over verdedigingsmechanismen tegen indringers zoals bacteriën en virussen. Er zijn aanwijzingen dat bij de ziekte van Crohn dit verdedigingsmechanisme het eigen lichaam aanvalt, met een ontstekingsreactie van het maag-darmkanaal als gevolg. Dit noemt men een auto-immuunziekte.

• Erfelijkheid
  Verschillende genen spelen een rol bij het ontstaan van de ziekte van Crohn: IBD1-9 en CARD15. Mutaties in het CARD15-gen komen voor bij 10-15% van de patiënten. Het exacte mechanisme waardoor deze genen aanleiding geven tot het ontstaan van de ziekte is nog niet bekend. Wel is bekend dat de CARD15-mutaties aanleiding kunnen geven tot een verhoogde productie van ontstekingsbevorderende cytokines door monocyten en macrofagen. Roken (een omgevingsfactor) verdubbelt ongeveer het risico op het krijgen van een kind met Crohn. Een patiënt met de ziekte van Crohn, die twee CARD15-mutaties heeft en rookt heeft 35% kans op nageslacht met de ziekte. Het risico dat een kind van een niet-rokende ouder met de ziekte van Crohn, zonder CARD15-mutaties de ziekte ontwikkelt bedraagt 2 procent. In het algemeen (zonder de ziekte van Crohn in de familie) bedraagt het risico op het krijgen van een kind met deze aandoening 0,1 procent.^[3]
• Omgevingsfactoren. De ziekte van Crohn komt het meest voor in Noord-Amerika en Noord-Europa, en het minst in Zuid-Amerika, Zuidoost-Azië en Afrika (met uitzondering van Zuid-Afrika). Hier zouden genetische oorzaken een bijdrage kunnen leveren, maar zeker ook omgevingsfactoren, zoals blijkt uit het feit dat door de industrialisering van Hongkong en ook Japan de ziekte steeds vaker voorkomt. In Noord-Amerika en Europa komt het vaker voor in stedelijke gebieden dan in een landelijke omgeving. Traditioneel komt het weinig voor in onderontwikkelde gebieden. Slechte leefomstandigheden verlagen het risico op het ontwikkelen van de ziekte van Crohn. Overmatige hygiëne, zoals die in de westerse wereld voorkomt zou de immuunrespons kunnen verstoren, en bijdragen aan het ontstaan van de ziekte. Het geven van borstvoeding verlaagt de kans dat het nageslacht de ziekte ontwikkelt.^[2]
• Stress
  Tegenslagen, chronische stress en depressies kunnen de ziekte verergeren, maar zijn niet de primaire oorzaak. Als de ziekte in een rustige fase verkeerde kan zij hierdoor overgaan in een acute ontstekingsfase. Overmatige activiteit van de hypothalamus-hypofyse-bijnier(hpa)-as door stress kan maag-darmontstekingen verergeren. De bij stress betrokken stof CRF, en de invloed van stress op mestcellen zorgt er voor dat bacteriën meer schade aan de darmwand toebrengen.^[4]
• Roken: Roken is een risicofactor voor het ontstaan van de ziekte van Crohn en het vertraagt de genezing. Rokers hebben vaker de ziekte van Crohn, vergeleken met niet-rokers. De odds ratio bedraagt 1,76.^[5]Stoppen met roken vermindert het aantal oplevingen van de ziekte van Crohn met 40%. Het blijkt dat mensen met de ziekte van Crohn die roken, vaker geopereerd worden aan hun darmen en zich minder goed voelen. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn dat roken de vorming van stolsels in de bloedvaten (trombose) van de darm bevordert, waardoor een ontsteking kan ontstaan, ontsteking van de wand van bloedvaten in de darmen die gepaard gaat met granuloma vorming en andere nog onopgehelderde immunologische effecten.
• Appendectomie (het operatief verwijderen van de appendix) kan het het beloop van de ziekte verslechteren. Het is een risicofactor voor het ontstaan van stricturen (vernauwingen) in de darm.^[6]

Diagnose

Het stellen van de diagnose duurt niet zelden enige maanden. Soms is het in het begin nog niet goed duidelijk of er inderdaad sprake is van een chronische darmontsteking. Aan de andere kant komt het voor dat de diagnose wordt gesteld tijdens een (spoed)operatie bijvoorbeeld omdat een blindedarmontsteking wordt vermoed.

• Anamnese: Eerst zal de arts met aanvullende vragen proberen een beter beeld te krijgen van de klachten. Dat zijn vragen over de aard en de duur van de buikpijn en de diarree, over eventueel gewichtsverlies, afwijkingen rond de anus en klachten van huid, gewrichten en ogen. Ook wordt meestal gevraagd naar het voorkomen van deze klachten in de omgeving of bij familieleden.
• Lichamelijk onderzoek: Ook al worden er vaak geen afwijkingen gevonden, het lichamelijk onderzoek blijft belangrijk. Het gewicht, de algemene indruk en het onderzoek van ogen, gewrichten, huid en vooral van buik en anus zijn belangrijk voor diagnose en behandeling. Daarnaast wordt gelet op fistels of andere afwijkingen rond de anus.
• Laboratoriumonderzoek: Allereerst wordt het bloed onderzocht. Bloedonderzoek bestaat meestal uit kijken of er sprake is van bloedarmoede (hemoglobinegehalte of Hb), van een ontsteking (bloedbezinking of BSE of CRP) of van een slechte voedingstoestand (albuminegehalte). Een extra hulpmiddel in de diagnose is het bepalen van antistoffen tegen bakkers-en biergist (zogeheten anti-Saccharomyces cerevisiae antibodies, ofwel ASCA). Deze antistoffen worden gevonden in ongeveer 70% van de Crohn-patiënten. Positieve ASCA-antistoffen i.c.m. negatieve p-ANCA (perinucleair antineutrophil cytoplasmatic antibodies) antistoffen, is suggestief voor de ziekte van Crohn. Indien andersom (negatieve ASCA en positieve p-ANCA), kan dit passen bij colitis ulcerosa. Toont het bloedonderzoek verder geen afwijkingen aan, dan is IBD minder waarschijnlijk, maar niet onmogelijk. De ontlasting wordt meestal onderzocht om andere oorzaken van de klachten uit te sluiten. Dat kan bijvoorbeeld een infectie zijn met bacteriën, parasieten of wormen. Soms wordt gevraagd om de ontlasting gedurende enige dagen op te sparen om te onderzoeken of het vetgehalte hierin verhoogd is. Dat kan een teken zijn van een gestoorde vetopname.
• Coloscopie: De endoscopie neemt een steeds belangrijkere rol in bij het onderzoek van mensen met klachten die wijzen op IBD. Met behulp van een flexibele endoscoop, een dunne en soepele slang, kan het inwendige van de dikke darm en een deel van de dunne darm in beeld gebracht worden. Op deze manier kan zichtbaar gemaakt worden of, en waar, er een ontsteking is. Daarbij kunnen met een tangetje kleine weefselstukjes (biopten) worden weggenomen om onder de microscoop te onderzoeken. Voordat een endoscopie plaats kan vinden moet de darm eerst zo goed mogelijk geleegd worden. Zo kan een optimaal onderzoek van de binnenkant van de darmwand plaatsvinden. Dit leegmaken start meestal de dag voor het onderzoek. De patiënt drinkt dan een laxeervloeistof en mag die dag verder alleen vloeibaar voedsel gebruiken. De dag van het onderzoek krijgt de patiënt een voorbereiding. Dan dient hij/zij tot 4 liter water met een zoutoplossing te drinken om de resterende afvalstoffen te verwijderen. Indien de darmen van de patiënt nog niet schoon zijn, zal vlak voor het onderzoek nog een klysma worden toegediend. Via de anus wordt hierbij een vloeistof ingebracht om de resterende ontlasting te verwijderen.
• gastroscopie: een soort gelijk onderzoek als een endoscopie maar dan via de mond om de maag en twaalfvingerige darm zichtbaar te maken voor onderzoek.
• Röntgenonderzoek of MRI-scan: Dit wordt vooral uitgevoerd voor het onderzoek van de dunne darm. Meestal wordt door een dunne sonde, die via een neusgat in de maag wordt gebracht, contrastvloeistof (bariumpap) in de dunne darm gebracht. Daarna worden foto’s of een scan gemaakt. Op deze manier kan onderzocht worden of er een ontsteking of een vernauwing (stenose) aanwezig is in de dunne darm en of er verbindingen tussen darm en andere organen bestaan (fistels). Ook hier geldt weer dat de darm zo goed mogelijk geleegd dient te zijn. Ook van de dikke darm kan een foto worden gemaakt. Dit heet een ‘X-Colon’. Hierbij wordt een papje met barium via een kleine sonde via de anus in de dikke darm gebracht. Vervolgens worden röntgenfoto’s gemaakt. Voor een volledig beeld van de dikke en dunne darm wordt de barium gedronken.
• Echografie en CT-scan hebben soms een rol bij het vaststellen van bepaalde complicaties van de ziekte, maar zijn zelden nodig.

De behandeling

Medicijnen

Vaak zal na het stellen van de diagnose een behandeling met medicijnen worden gestart. Deze medicijnen dienen enerzijds om de ontsteking af te remmen. Anderzijds onderdrukken ze het ontstaan van nieuwe ontstekingen. Daarnaast worden vaak medicijnen voorgeschreven om bloedarmoede en diarree tegen te gaan. Een Crohn-patiënt moet dus in het algemeen langdurig worden behandeld met geneesmiddelen en ook langdurig door een specialist worden begeleid. De behandeling van Crohn wordt symptomatisch genoemd, gericht op remming van de ontsteking. Dit betekent dat de behandeling de klachten en verschijnselen onderdrukt, maar de ziekte zelf niet geneest. Ongeveer 80% van de Crohn-patënten gebruikt langdurig medicijnen. Naast gunstige effecten, kunnen in sommige gevallen ook bijwerkingen optreden. Dit is één van de redenen waarom bij langdurig gebruik van geneesmiddelen regelmatig het bloed wordt gecontroleerd.

De keuze van medicijnen is afhankelijk van de ernst van de ontsteking en van de plaats. Zo zijn er medicijnen die voornamelijk werken in de dunne darm. Andere werken juist in het laatste gedeelte van de dikke darm.

Medicijnen kunnen op verschillende manieren worden toegediend: via de mond, via een bloedvat of via de anus met een zetpil, een klysma of een onderhuidse injectie. Daarnaast zijn er medicijnen die op een bepaalde plaats in het lichaam werken en andere die in het hele lichaam werken. De toedieningswijze van een medicijn is afhankelijk van de plaats waar de ontsteking zich bevindt.

De belangrijkste geneesmiddelen zijn:^[2]

• 5-ASA preparaten, sulfasalazine (Salazopyrine) en mesalazine (Claversal, Salofalk en Pentasa). Het actieve bestanddeel van deze middelen is 5-aminosalicylzuur (5-ASA), werkt ontstekingsremmend, in tabletvorm of klysma.
• Corticosteroïden:
  • Prednison en prednisolon: Deze middelen zijn sterker werkzaam dan 5-ASA preparaten, maar worden vanwege de bijwerkingen alleen ingezet als niet of niet voldoende op een 5-ASA middel gereageerd wordt. Veel potentiële bijwerkingen, een belangrijke bijwerking bij langdurig gebruik is botontkalking. Via de mond in te nemen en prednison ook per infuus.
  • Budesonide, een lokaal werkende corticosteroïd. Kenmerkt zich door een even sterke werkzaamheid en minder bijwerkingen (geen botontkalking). In klysma. Alleen bij bepaalde indicaties voor te schrijven.
• Azathioprine: Een immuunsuppressivum. Het duurt gemiddeld 2 tot 3 maanden voor de therapie resultaat geeft. Tablet.
• Methotrexaat: Beïnvloedt het afweersysteem, werkt ontstekingsremmend. Respons na 6-8 weken. Meestal intraveneus.
• Infliximab (TNF-alfa-remmers): Een van de nieuwere middelen uit de groep van biologicals die geregistreerd zijn voor de behandeling van ernstige actieve ziekte van Crohn bij patiënten die niet reageren op volledige behandeling met prednison. Ook bekend onder de naam Remicade. Via infuus toe te dienen. Beïnvloedt het afweersysteem. Zeer duur, in Nederland volledig vergoed via het GVS en in België 95% terugbetaald via de “ziekenkas”.
• Adalimumab (Humira) en certolizumab pegol (TNF-alfa-remmers): als alternatief voor infliximab.
• Antibiotica zoals ciprofloxacine, Rifampicine en metronidazol in geval van fistelvorming, en Antibiotica zoals Tazocin, Tavanic en Tiberal in geval van ontsteking.
• Onderzoek waarbij patiënten met de ziekte van Crohn bewust met de parasitaire varkenszweepworm (Trichuris suis) werden besmet, toonde verbetering van de klachten aan bij ongeveer driekwart van de patiënten.

Vele biologicals zijn in onderzoek, evenals een probioticum met E.Coli Nissle 1917.

Voedingssupplementen

Ook met voedingssupplementen kan resultaat worden bereikt:

• Omega-3 vetzuren (visolie):Uit een Cochrane meta-analyse uit 2007^[7] blijkt dat visoliesupplementten een veilige en effectieve therapie zijn bij Morbus Crohn. De vetzuren die visolie bevat worden door het lichaam omgezet in diverse eicosanoïden met een ontstekingsremmende werking. Alleen de visoliecapsules waarin de ingrediënten vertraagd werden afgegeven (timed release) bleken effectief.

Operatie

In sommige gevallen is het nodig een darmoperatie uit te voeren. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een ernstige vernauwing van de darm of bij het niet reageren op medicijnen. De aanpak bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is hierbij duidelijk verschillend. Bij de ziekte van Crohn opereert men zo spaarzaam mogelijk. Als er geopereerd wordt, neemt men vaak het laatste gedeelte van de dunne darm en het begin van de dikke darm weg (ileo-cecaele resectie). Men kan ook een vernauwing (stenose) verwijderen, een fisteloperatie uitvoeren of een abces insnijden. Bij een aantal mensen met de ziekte van Crohn of met colitis ulcerosa is het soms noodzakelijk een tijdelijke of blijvende kunstmatige darmuitgang aan te leggen: een stoma.

Beloop van de ziekte

Probleem bij de ziekte van Crohn is de onzekerheid over het verdere beloop. Soms blijft de ontsteking beperkt tot een klein deel van de darm. In andere gevallen beslaat de ontsteking een veel groter gedeelte van de darm. Er zijn grote verschillen in ernst en aard van de klachten en in het resultaat van de behandeling. De meeste patiënten kunnen na behandeling weer een gewoon leven leiden. Zij hebben betrekkelijk weinig klachten. De kwaliteit van hun leven is vergelijkbaar met die van mensen zonder IBD. Een aantal patiënten met IBD heeft echter een zeer moeilijk te controleren ontsteking. Daarvoor is uitgebreide behandeling met medicijnen nodig. Soms is ziekenhuisopname noodzakelijk en een operatie. Ook moeten de meeste patiënten regelmatig gecontroleerd worden door een specialist. Dit is in het algemeen een internist, een gastro-enteroloog, een kinderarts en/of een chirurg. Zeker bij medicijngebruik vindt geregeld bloedonderzoek plaats. Bij patiënten die niet goed reageren op de behandeling is soms opnieuw een endoscopisch onderzoek nodig.

• Zwangerschap: In het algemeen hebben vrouwen met IBD net zo veel kans op een normale zwangerschap als vrouwen zonder IBD. Sommige vrouwen met de ziekte van Crohn, die operaties of fistels in het kleine bekken hebben gehad, hebben minder kans om zwanger te worden. Het beloop van de ziekte tijdens een zwangerschap is soms beter, soms slechter. maar meestal gelijk aan het beloop zonder zwangerschap.Er zijn veel medicijnen die slecht zijn voor het ongeboren kind, ( bijv. Prednisolon ). Overleg altijd met uw behandelend arts!. De begeleiding van de zwangerschap, waarbij vooral zal worden gelet op de groei van het kind, wordt meestal gedaan door een vrouwenarts.

• Complicaties: De meeste mensen met een chronische darmziekte reageren gunstig op behandeling. Als de klachten na behandeling niet verminderen of zelfs verergeren of als de ontsteking zich uitbreidt tot buiten het darmkanaal, wordt dat beschouwd als een complicatie van IBD. Complicaties worden bij circa 10 tot 20% van de patiënten gezien. Uitbreiding van de ziekte buiten de darm betreft voornamelijk ontstekingen van de gewrichten, de huid, de ogen en de lever. Opvlamming van gewrichtsklachten loopt vaak parallel met een opleving van de darmontsteking.

• Kwaadaardige ontaarding: Er is in verschillende studies een (niet al te grote) relatie tussen colitis ulcerosa en colorectaal kanker aangetoond. Voor de ziekte van Crohn is deze relatie minder stevig aangetoond, mogelijk is er een relatie met dunne darmkanker. In het algemeen geldt dat het risico op colorectaalkanker toeneemt bij diagnose IBD op jonge leeftijd, langere duur van de symptomen en heftiger beloop van de IBD. Mogelijk heeft behandeling met 5-ASA een beschermende werking tegen het ontstaan van colorectaalkanker.

Verschijnselen

Deze hematologische aandoening, verantwoordelijk voor zo’n 10% van alle hematologische kankers wordt gekenmerkt door inname van het beenmerg door kwaadaardige plasmacellen. Deze kwaadaardige plasmacellen (een soort witte bloedcel die immunoglobulines of antilichamen secerneert) produceren in overmaat een bepaald type immunoglobuline of delen ervan (de zogenaamde vrije of lichte ketens). Indien men deze overmaat aan één type immunoglobuline aantreft in het serum en/of urine, spreekt men van een monoclonale gammopathie. De aanwezigheid van vrije of lichte ketens (kappa of lambda) in urine noemt men Bence-Jones proteïnurie. Dit is dus een soort eiwit in de urine.

Als kwaadaardige plasmacellen het beenmerg innemen kan de vorming van rode bloedcellen, bloedplaatjes en witte bloedcellen als neutrofielen in het gedrang komen. Hierdoor kunnen dan respectievelijk bloedarmoede, blauwe plekken en infecties optreden. Eén van de eerste symptomen zijn vaak echter botpijnen die ontstaan door zogenaamde osteolytische letsels. De kwaadaardige plasmacellen produceren namelijk OAF (Osteoclast Activating Factor), een eiwit dat aanzet tot botafbraak. Door deze botafbraak kan het calciumgehalte in het bloed verhoogd zijn (hypercalcemie), wat aanleiding kan geven tot misselijkheid, verminderde eetlust, neurologische afwijkingen, jeukende ogen en obstipatie. Op termijn kunnen er ook nierbeschadigingen optreden ten gevolge van verhoogde eiwit- en calciumuitscheiding. De botten worden hierdoor broos en pijnlijk. Ook pathologische botbreuken en compressie van het ruggenmerg kan optreden bij deze patiënten. Bij de ziekte van Kahler worden er veel defecte eiwitten (immunoglobulines) geproduceerd die neer kunnen slaan in bijvoorbeeld de nieren.Nierfunctiestoornissen kunnen dan ook voorkomen bij de ziekte van Kahler. Indien er tevens amyloïd (onderdeel van de defecte eiwitten) afgezet wordt, kan men spreken van de ziekteamyloïdose.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld door middel van een beenmergonderzoek (punctie ter hoogte van het borstbeen of heupkam), de hoeveelheid van de immunoglobulines in het serum/urine (eiwitelektroforese met immunofixatie), de aanwezigheid van een woekering van plasmacellen en/of de aanwezigheid van botletsels van het skelet. Dit laatste kan worden bepaald door een Multipel Myeloomserie, waarbij er röntgenfoto’s worden gemaakt van de pijpbeenderen, de ruggenwervels en het bekken.

Behandeling

De meest toegepaste behandelingen bij de ziekte van Kahler zijn:

• chemotherapie (behandeling met celdelingremmende medicijnen), meestal melfalan
• bestraling (radiotherapie)
• ondersteunende behandeling

De beste resultaten (bij patiënten jonger dan 65 jaar) worden behaald met een zware chemotherapie kuur gevolgd door autologe stamceltransplantatie (gaat hierbij om je eigen cellen). In bijzondere gevallen wordt gekozen voor een allogene stamceltransplantatie (cellen van een ander, meestal een familielid). Ook kan de behandeling bestaan uit eerst een autologe transplantatie en enkele maanden later gevolgd door een allogene transplantatie. Of Allogene stamceltransplantatie van grote waarde is bij de behandeling van MM, is nog steeds onderwerp van onderzoek.

De ondersteunende behandeling bestaat uit antibiotica, bloedproducten, corticoïden, allopurinol en bisfosfonaten (om de botafbraak tegen te gaan).

Symptomatisch multiple myeloom wordt behandeld met chemotherapie (+ radiotherapie). Hiervoor bestaan verschillende chemotherapeutica regimes al naargelang de leeftijd van de patiënt en mate waarin de ziekte gevorderd is. Na een 4-6 cycli chemotherapie wordt er meestal een stabiele fase bereikt. Soms wordt de stabiele fase onderhouden met medicatie (bijv. Thalidomide of alfa-interferon). Vele patiënten hervallen echter en de mediane overleving bedraagt 4 tot 6 jaar vanaf diagnose. Er zijn echter ook sporadische gevallen bekend van 16 jaar na de eerste diagnose.Kahler

Als u iemand bent die af wilt vallen om gezondheidsredenen, en uw ideale gewicht ook te behouden, dan moet u beseffen dat een dieet misschien wel een goede manier is om het gewicht kwijt te raken, maar dat u daarna wel een goede manier moet vinden om het gewicht er ook echt af te houden. In veel gevallen zult u uw leefpatroon geheel moeten veranderen om te zorgen dat u uw gewicht behoudt, en dit kan erg moeilijk zijn.

De sleutel naar een goed dieet is niet alleen een manier vinden die u helpt bij het afvallen, maar eentje die ook uw honger en trek in tevredenheid stelt. Op deze manier bent u niet alleen gelukkiger, maar is de kans ook kleiner dat u terugvalt in oude gewoonten. Een goede manier om te voorkomen dat u honger krijgt, is door te bewegen en tegelijkertijd veel water te drinken. Lichaamsbeweging onderdrukt uw eetlust.

Als u genoeg beweegt, dan zult u minder snel honger krijgen. Sommige mensen eten meer bij het bewegen omdat zij de behoefte aan water verwarren met een behoefte aan voedsel. Als u deze fout uit de weg gaat, dan zult u daar geen last van hebben. Het enige wat u hoeft te doen is te zorgen dat u genoeg drinkt. Drink water voor, tijdens en na het eten. Als u een lekker glas ijskoud water drinkt, dan kunt u zelfs tot 64 calorieën verbranden zonder er ook maar iets anders voor te doen. Als u koud water drinkt, dan moet uw lichaam werken om de lichaamstemperatuur weer omhoog te brengen. Water is daarom erg belangrijk in een dieet.

En nu het daadwerkelijke dieet gedeelte. Er zijn bepaalde voedingsmiddelen die u erg lekker vind, en het zal niet makkelijk zijn om deze los te laten. Daarom is het geen goed idee om van het een op het andere moment uw huidige voedingspatroon om te gooien. Als u dat doet, dan is de kans groter dat u terugzakt in oude gewoonten.

Probeer het eten waar u zo van houdt te vervangen door een gezonder equivalent. Houdt u van zoetigheid? Probeer dan als u trek heeft in snoep of koek, in plaats daarvan te grijpen naar een stuk fruit. Er zijn veel verschillende soorten fruit, en velen hiervan zijn lekker zoet. Ze bevatten veel natuurlijke suikers, maar ook veel vezels. Deze helpen bij het ‘schoonspoelen’ van uw systeem. Daarbij bevat fruit essentiële vitaminen en mineralen die uw lichaam nodig heeft om optimaal te kunnen functioneren.

Er zijn ontzettend veel soorten fruit, dus geeft het niet op als u de eerste soort die u probeert, niet lekker vind. Als u dit een tijdje probeert en u kunt nog steeds geen vervanger vinden voor uw lievelingseten, sta uzelf dan toe om af en toe wat van uw lievelingseten te nemen. Ga alleen niet te ver. Blijf bewegen en zoek vervangers voor uw favoriete etenswaren, en u zult snel gaan afvallen en het gewicht er ook echt af houden.

Wilt u een paar pondjes kwijt? Dan heeft u geluk! Hieronder staan een aantal afslank tips die u zullen helpen bij het afvallen en het behouden van uw nieuwe gewicht.

De eerste kan niet vaak genoeg onderstreept worden. Dieet en beweging. Uw eetgewoonten en lichaamsbeweging zijn van vitaal belang als u wilt letten op uw gezondheid en uw gewicht.

Vervolgens moet u uw levensstijl in de gaten houden. Als u alleen maar dieet, en vervolgens stopt als u uw ideale gewicht heeft bereikt, dan is de kans groot dat al het verloren gewicht er daarna gewoon weer aan komt. In plaats van een tijdelijk dieet kunt u beter uw hele levensstijl eens goed aanpassen. Op deze manier kunt u afvallen, en uw gewicht behouden.

Een andere goede tip is dat wij allemaal weten hoe moeilijk het is om af te slanken in je eentje, het is daarom een goed idee om lid te worden van een groep online. Deze mensen kunnen u helpen als u vast komt te zitten boven uw ideale gewicht, en ze kunnen helpen om gemotiveerd te blijven. Zelfs als u lid bent van een groep is het belangrijk niet teveel van uzelf te verlangen. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen.

Foto’s nemen van uzelf door het hele proces heen is ook een goed idee. Zo kunt u gemotiveerd blijven en blijven werken aan uw doel. Zo kunt u namelijk resultaat blijven zien. Een van de belangrijkste afslank tips is om op te blijven letten.

Er zijn veel soorten eten, en ze zijn lang niet allemaal even gezond. In plaats van het eerste te pakken wat u ziet, ook al staat er op dat het vetvrij is, kunt u beter eerst verschillende soorten bekijken en vergelijken. Onthoud ook dat als iets wat gezonder is, niet lekker is, u altijd iets anders kunt nemen. Als u niets kunt vinden wat even lekker is, dan kunt u teruggaan naar wat u voorheen at, maar dan in minder grote hoeveelheden.

Dit zijn slechts enkele tips om u op weg te helpen. Zorg dat u genoeg onderzoek doet, gemotiveerd blijft, en uw hele leven lang gezond wilt blijven eten in plaats van slechts een paar weken. Zo valt u niet alleen af, maar kunt u ook uw ideale gewicht behouden.

Heeft u besloten cosmetische chirurgie te ondergaan om bepaalde lichamelijke dingen recht te trekken waar u niet tevreden over bent? Zo ja, dan moet u ook op de hoogte zijn van de gevaren van cosmetische chirurgie. Als u kiest voor het ondergaan van een ingreep zonder dat u op de hoogte bent van deze risico’s, dan kan dit u in grote problemen brengen. Verzamel zo veel mogelijk informatie, zowel positief als negatief, voordat u besluit onder het mes te gaan. Dit artikel zal u op de hoogte brengen van de eerste gevaren die bij cosmetische chirurgie komen kijken.

Pijn na de ingreep

Het bekendste risico dat geassocieerd wordt met cosmetische chirurgie is het ongemak en de pijn. U denkt misschien dat deze twee makkelijk te verdragen zijn, maar in de praktijk valt dit vaak tegen. Niet iedereen ervaart even veel pijn en ongemak na de operatie. Maar er dient wel extra aandacht te worden besteed aan de patiënten die hier wel mee kampen. Pijnstillers en IcePacks zullen deel uit moeten maken van hun dagelijkse routine. Soms is de pijn zo heftig dat u enkele dagen vrij zult moeten nemen van uw werk.

Allergieën bij cosmetische chirurgie

Andere gevaren van cosmetische chirurgie omvatten problemen die veroorzaakt worden door het proces waarin de operatie wordt uitgevoerd. Huidirritatie is een van de meest voorkomende post operatieve problemen bij patiënten. Over het algemeen zal de huid van het aangetaste gebied rood worden en jeuken. Om deze problemen te voorkomen zullen artsen vaak het advies geven de eerste dagen na de operatie binnen te blijven. Er kunnen zich vele complicaties voordoen in de post operatieve fase. Het komt echter niet vaak voor. Over het algemeen verlopen de operaties succesvol zonder verder complicaties. U moet echter wel voorbereid zijn op complicaties, evenals bij alle andere vormen van chirurgie. Sommige mensen zijn allergisch voor anesthesie.

Ergere resultaten van cosmetische chirurgie.

De resultaten van de cosmetische chirurgie zullen misschien niet overeenkomen met het droombeeld dat u voor zich had. Zo nu en dan komen we verhalen tegen van cosmetisch chirurgen die de operatie procedure verprutsen, waardoor de persoon in kwestie er nog erger uit komt te zien dan voor de operatie. Houd altijd in uw achterhoofd dat deze chirurgische procedures veel geld kosten; probeer nooit een goedkope optie te vinden. Deze kunnen u in een akelige situatie zetten.

Mensen overwegen vaak het ondergaan van een vorm van cosmetische tandheelkunde. Cosmetische tandheelkunde kan gebruikt worden voor het bleken, tandheelkundige bruggen, porseleinen vernis, en kronen. Geen van deze zijn helemaal permanent, en sommigen vereisen bijwerking of vervanging na enkele jaren slijtage.

Tanden bleken

Het zal u niet verbazen dat dit een van de simpelste dingen is die u kunt doen. Er bestaan verscheidene technieken die variëren van professioneel tot thuis te doen. Bij al deze mogelijkheden zal het resultaat na verloop van tijd echter verminderen, zeker wanneer u niet goed voor uw tanden zorgt. Deze procedures werken overigens ook zelden op tandheelkundige ingrepen die u in het verleden heeft ondergaan. Dit omvat ook vullingen en kronen.

De verschillende bleek technieken omvatten professioneel, op basis van een tray, bleekstrips, en sommige bleekmiddelen die met een kwastje worden aangebracht. Houd in gedachte dat hoewel de meeste van deze methoden werken, de kans bestaat dat u er eentje zult vinden die niet werkt als u niet zorgvuldig te werk gaat. Meer informatie over tanden bleken

Mogelijkheden voor bruggen

In de meeste gevallen houdt dit in dat witte vullingen worden aangebracht op tanden die hierop zijn voorbereid. Tandheelkundige bruggen worden vaak gebruikt voor het repareren van een tand. Dit omvat defecten door afbreken of rotten. Soms wordt deze methode ook gebruikt voor het volledig repareren van de voorkant van de tanden, louter voor het cosmetische uiterlijk.

Porseleinen vernis

Porseleinen vernis wordt ook vaak gebruikt voor het verbeteren van het cosmetische uiterlijk. Deze zijn vaak de betere keus omdat zij er natuurlijker uitzien dan tandheelkundige bonding, en ook zijn zij beter bestand tegen aanslag. Helaas kan porseleinen vernis gemakkelijk breken als dit niet goed is aangebracht, en dan moet alles gerepareerd worden. Je kunt ze niet simpelweg oplappen zoals bij tandheelkundige bruggen.

Kronen

Deze breken moeilijker, en bedekken de hele tand. Een beschadigde tand zal eerst afgevlakt moeten worden voordat de kroon kan worden aangebracht, en er wordt een gat in de tand gemaakt zodat er een titanium staafje kan worden ingebracht en vastgelijmd. Bij goede zorg kunnen kronen jarenlang goed blijven.

De meest voorkomende symptomen van reflux

Het meest bekende symptoom van reflux is zuurbranden. Je weet dat het zuurbranden is als u een brandend gevoel ervaart wat begint bij de maag, omhoog komt door de borst, en eindigt in de slokdarm.

Oprispingen –

Dit is een erg onaangenaam symptoom. Het houdt simpelweg in dat het maagzuur omhoog komt tot achterin de keel of soms tot in de mond. Soms komt er ook voedsel mee wat u net heeft gegeten. Soms gaat het om een ‘natte boer’, en andere keren zal het alleen een zure of bittere smaak in de mond veroorzaken.

Dyspepsie –

Dit is een algemene term wat eigenlijk niet meer betekent dan ongemak wat de maag betreft. Het kan een symptoom zijn van reflux, maar het kan ook samengaan met een eigen lijst van symptomen. Over het algemeen heeft u, als u last heeft van dyspepsie, last van misselijkheid na het eten, vooral na grotere maaltijden. U boert veel, heeft last van een opgeblazen gevoel of het gevoel dat u vol zit, en u kunt last hebben van abdominale pijn en ongemak.

Naast deze algemene reflux symptomen kunt u ook last hebben van uw slokdarm. Het maagzuur kan de slokdarm beschadigen, en dit kan zo ernstig worden dat het zelfs gaat bloeden. Als u zoals de meeste mensen gewoon af en toe last heeft van reflux, dan is het niets om u zorgen over te maken. Dit kan gemakkelijk onder controle gehouden worden door vrij verkrijgbare medicijnen, of een simpele verandering in uw levensstijl. U hoeft alleen maar te kijken naar uw levensstijl en eetpatroon om erachter te komen wat uw reflux probleem triggert.

De behandeling van prostaatkanker is afhankelijk van het stadium waarin het ontdekt wordt. Als prostaatkanker beperkt is tot de prostaat, zijn er diverse opties mogelijk. Wat de beste behandeling is, is voor iedereen verschillend. Het is afhankelijk van de leeftijd, of eigenlijk de levensverwachting. Deze wordt ook bepaald door de andere ziekten (co-morbiditeit). Daarnaast de is hoeveelheid prostaatkanker die is gevonden en de mate van agressiviteit van belang voor de keuze van de behandeling.

Zo kan men kiezen tussen een actief vervolgend beleid, waarbij de patient om de zoveel maanden wordt gecontroleerd door de uroloog. Mocht de kanker zich uitbreiden of zijn er klachten, dan kan dat het moment zijn om over te gaan naar een behandeling.

Prostaatkanker die beperkt is tot de prostaat kan bij mensen met een levensverwachting van 10 jaar of meer worden behandeld met een in opzet genezende therapie. Grofweg hebben een operatie, bestraling van buiten en bestraling van binnenuit (brachytherapie) dezelfde kans op genezing. Van belang is dat de hele prostaat wordt behandeld en niet alleen een deel van de prostaat. Tot op heden zijn er geen standaard behandelingen waarbij men alleen het aangetaste deel van de prostaat kan behandelen; deze behandelingen zijn dan experimenteel.

Bij een operatie wordt de hele prostaat verwijderd. De manier van opereren kan verschillen tussen de klassieke open operatie, een kijkoperatie (sleutelgat-operatie) of een robot geassisteerde kijkoperatie. De directe gevolgen na een operatie kunnen bij alle methodes aanwezig zijn. Zo zijn veel mensen na een operatie niet volledig in staat de urine goed op te houden. Ook kan het vermogen om op spontane wijze erecties te krijgen wegvallen. Als er zenuwbanen die naast de prostaat lopen bewaard kunnen blijven, is de kans groter dat er wel spontane erecties mogelijk zijn na een operatie, al moeten deze zenuwbanen soms enkele maanden de tijd krijgen om te herstellen. Het ophouden van de urine heeft soms ook wat hersteltijd nodig. Een jaar na zo’n operatie is ongeveer 95% van de mensen goed in staat de urine zelf op te houden. Tegenwoordig, met de moderne operatietechnieken, herstellen de mensen steeds sneller. Dit komt doordat je met de hulp van bijvoorbeeld een robot nauwkeuriger kan werken door veel beter (3-D) zicht tijdens de operatie en de fijne bewegingen.

ARNHEM – Patiënten die een prostaatoperatie ondergaan in Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem worden met ingang van deze week geopereerd door urologen die gebruik maken van een robot. De eerste ingreep waarbij de robotchirurgie in Arnhem werd toegepast, had zaterdag plaats.

Uroloog Carl Wijburg, die de ingreep uitvoerde, schat in dat de komende weken telkens twee patiënten met behulp van de Intuïtie Da Vinci SI-robot worden geopereerd.
De robot vertaalt de bewegingen van de uroloog, die enkele meters verwijderd van de patiënt opereert, met extreme precisie. Hierdoor wordt omliggend weefsel gespaard. Er treedt minder bloedverlies op en het risico op complicaties als bloedverlies vermindert. Het herstel verloopt sneller. Rijnstate wil op jaarbasis tweehonderd patiënten met prostaatkanker op deze manier opereren. Later dit jaar volgen patiënten met blaas- en mogelijk ook nierkanker.

Copyright:

Kinderen hebben begeleiding en bescherming van hun ouders, maar volwassenen zijn zelfstandig, en zij worden geacht zichzelf te beschermen en een behandeling te zoeken om met hun ziekte om te gaan, en de symptomen onder controle te houden. Wel is het zo dat ouders meer blootgesteld worden aan afleiding, zoals massa media en meer mensen om hun heen.

Kinderen komen afleidingen tegen in televisie, radio en enkele billboards, verder kunnen hun ouders deze blootstelling reguleren. Volwassenen gaan meer de deur uit en zien meer mensen. Naast de afleidingen die TV en radio met zich meebrengen, worden zij ook blootgesteld aan de vele advertenties in kranten en op billboards terwijl zij zich proberen aan hun werk te onderwerpen.

Volwassen ADHD is niet echt anders dan ADHD bij kinderen. Het is ook voor volwassenen moeilijk hun aandacht voor langere tijd te richten op bepaalde gevallen of taken, vergeleken bij mensen die niet te lijden hebben onder deze ziekte. Ook zijn zij gemakkelijk afgeleid. Nog meer zelfs omdat zij simpelweg aan meer factoren blootgesteld worden die afleiding kunnen veroorzaken. Inderdaad, volwassen ADHD heeft dezelfde symptomen als ADHD bij kinderen. Hoe kunnen volwassenen die te kampen hebben met deze aandoening ermee omgaan? Hier zijn enkele tips:

Minimaliseer afleiding

Als u last heeft van volwassen ADHD, dan is het belangrijk de hoeveelheid afleiding waaraan u blootgesteld wordt te beperken. U kunt bijvoorbeeld tijdens het werk afgeleid worden door een afgaande telefoon, of contactpersonen die in en uit loggen van uw instant messenger lijst. Tel hierbij uw e-mail op, en uw mobiele telefoon die misschien een nieuw sms bericht aangeeft van uw vrienden, vriendinnen of uw oppas. Al deze afleidingen dienen te worden geëlimineerd terwijl u werkt. Het is daarom verstandig de stekker uit uw telefoon te trekken, u uit te loggen van uw instant messenger, en uw telefoon uit of op stil te zetten. Als u bang bent dat u belangrijke telefoontjes en berichten zult missen, maak je geen zorgen. Maak eerst uw werk af, en dan kunt u tijd inplannen om uw berichten na te kijken en telefoontjes te beantwoorden. Als u wilt dan kunt u voicemail instellen op uw telefoon, maar zorg wel dat het stil is. Wanneer u tijd heeft om uw telefoontjes en berichten te controleren, dan kunt u simpelweg uw bellers terugbellen en erachter komen wat zij te zeggen hebben.

En als je een eigen kantoor hebt, hang dan een bordje op uw deur.

Dit is vooral handig voor mensen die thuis werken en thuis een kantoor hebben. Hang geen bordje op waar alleen “Niet Storen” op staat, aangezien sommige mensen hier simpelweg om lachen en u zullen storen bij iedere mogelijkheid die ze maar kunnen vinden. Zorg dat het bericht kort is, maar gemakkelijk te begrijpen. Zet in het bericht dat men u tussen bepaalde uren niet mag storen, en dat zij later mogen terugkomen. Leg uit waarom u niet gestoord wilt worden.

Maak een dag- en weekschema

Als u volwassen ADHD heeft, dan wordt het moeilijk om niet van hot naar her te vliegen om iets anders te gaan doen wat u net heeft bedacht. Om dit te voorkomen kunt u tijd inplannen voor alle taken die u nog moet doen. Dit verkleint de kans dat u vanuit impulsen reageert en opeens uw bureau aan het schoonmaken bent in plaats van het afmaken van een belangrijk verslag. Uw schema zal u eraan herinneren dat u belangrijkere taken te doen heeft, en dat u later op de dag, of die week, tijd heeft ingepland om de taak uit te voeren die u net heeft bedacht.

Maak gebruik van alerts om u aan de tijd te herinneren.

Er zijn verschillende soorten software die u van het Internet kunt downloaden dat hulp kan bieden aan mensen met ADHD. U kunt een ‘time manager’ downloaden, of u kunt simpelweg een wekker instellen die u helpt herinneren aan uw schema. Dit kan u ook bewust helpen maken van uw werktempo. Het indelen van uw tijd en het onder controle houden van uw impulsen is mogelijk en vergt veel geduld en toewijding, maar u zult eraan wennen en na verloop van tijd lijkt het bijna vanzelf te gaan.

Het is belangrijk uw cholesterolspiegel onder controle te houden. Wanneer u uw cholesterolwaarden laat nakijken, dan wordt het geschat in mg/dL of milligram/deciliter bloed. Als dit eenmaal is vastgesteld, dan kan de arts het gehele lipoproteine profiel achterhalen, inclusief het totale cholesterolspiegel in het bloed (TC), high density lipoprotein (HDL), low density lipoprotein (LDL) en triglyceride.

Als uw cholesterolspiegel lager is dan 200mg/dL, terwijl alle andere factoren zich binnen de gewenste waarden bevinden, dan betekent het dat uw gezondheid veilig is, en dat u vrijwel risicovrij bent, of tot de lage-risico groep behoort. Als uw TC een waarde van 200-239 mg/dL betreft, dan wordt u in de groep ‘grenzend op hoog risico’ geplaatst. Op dit moment is het mogelijk dat uw HDL spiegel tegenwicht biedt tegenover uw LDL spiegel, maar wanneer uw TC een waarde heeft van 240 mg/dL of hoger, dan behoort u zeker tot de groep ‘hoog risico’.

Wanneer wij het hebbel over de ‘slechte cholesterol’ gehalte, dan is dit een van de meest schadelijke substanties waar wij vanaf moeten komen. Artsen stellen altijd voor onze ‘low density lipoprotein’ (LDL) spiegel te verlagen. Mensen met een LDL spiegel van lager dan 100 mg/dL lopen een lager risico op het ontwikkelen van cardiovasculaire aandoeningen. Mensen met een LDL spiegel hoger dan 190 mg/dL lopen echter een sterk verhoogd risico op het ontwikkelen van ernstige gezondheidsproblemen.

Naast het verlagen van uw ‘slechte cholesterol’ spiegel, is het ook belangrijk om een hoge ‘goede cholesterol’ spiegel te waarborgen. Als u een goede-cholesterolspiegel van 60mg/dL bij uzelf kan hanteren, dan betekent het dat u zich veilig stelt van het ontwikkelen van allerlei cardiovasculaire problemen. Over het algemeen hebben mannen een gemiddelde HDL spiegel van ongeveer 40 tot 50/dL en vrouwen ongeveer 50 tot 60 mg/dL HDL.

Ook is het belangrijk om uw triglyceridespiegel in de daten te houden. In normale gevallen zou de triglyceridespiegel niet hogen moeten zijn dan 150mg/dL. Als deze waarde hoger is dan 500mg/dL, dan loopt u een sterk verhoogd risico op het ontwikkelen van ernstige gezondheidsproblemen. U kunt een hoge triglyceridespiegel ontwikkelen als gevolg van een weinig bewegelijke levensstijl, overgewicht, een voedingspatroon met veel koolhydraten en overmatig gebruik van alcohol. Zorg dus altijd dat u uw cholesterolwaarden in de gaten houdt.